ASTM Standartları ile ISO Standartları Arasındaki Farklar
ASTM Standartları ile ISO Standartları Arasındaki Farklar, özellikle petrol ve yakıt laboratuvarlarında sık karşılaşılan bir konudur. Her iki kuruluş da farklı sektörlerde kullanılmak üzere teknik standartlar ve test yöntemleri geliştirir. Ancak ASTM veya ISO standardının tercih edilmesi, yalnızca yöntemin adına göre değil, analiz şartlarına ve ilgili ürün spesifikasyonuna göre değerlendirilmelidir.
ASTM Standartları Nedir?
ASTM International, farklı sektörlerde kullanılmak üzere test yöntemleri, spesifikasyonlar ve uygulama standartları geliştiren uluslararası bir standart kuruluşudur. Petrol ve yakıt laboratuvarlarında ASTM D86, D93, D445 ve D6079 gibi çok sayıda test yöntemi kullanılmaktadır.
Örneğin ASTM D6079, dizel yakıtların HFRR yöntemiyle yağlayıcılığının değerlendirilmesinde kullanılır.
ISO Standartları Nedir?
ISO, uluslararası standartların geliştirilmesinden sorumlu bağımsız bir kuruluştur. Petrol ve yakıt alanında ISO/TC 28 komitesi; ham petrol, sıvı yakıtlar, yağlayıcılar, numune alma, ölçüm ve analiz yöntemleri üzerinde çalışmaktadır.
Örneğin ISO 12156-1:2023, dizel yakıtların HFRR yöntemiyle yağlayıcılık değerlendirmesini kapsar. Bu durum, aynı analiz özelliği için ASTM ve ISO tarafından farklı standartların bulunabileceğini gösterir.
ASTM ve ISO Arasındaki Temel Farklar
| Özellik | ASTM | ISO |
|---|---|---|
| Kuruluş | ASTM International | International Organization for Standardization |
| Kullanım | Çok geniş sektör yelpazesi | Uluslararası standartlaştırma |
| Petrol/yakıt alanı | Çok yaygın | Çok yaygın |
| Test yöntemleri | ASTM kodlarıyla tanımlanır | ISO kodlarıyla tanımlanır |
| Örnek | ASTM D6079 | ISO 12156-1 |
ASTM Standartları ile ISO Standartları Arasındaki Farklar değerlendirilirken bir standardın diğerinden otomatik olarak “daha iyi” olduğu düşünülmemelidir. Önemli olan, ürün spesifikasyonunda, müşteri şartnamesinde veya ilgili mevzuatta hangi yöntemin istenildiğidir.
Aynı Analiz İçin İki Farklı Standart Kullanılabilir mi?
Evet. Bazı özellikler için ASTM ve ISO tarafından farklı yöntemler bulunabilir. Örneğin distilasyon analizinde ASTM D86 ile ISO 3405 karşılaştırılabilir. ISO 3405, petrol ve ilgili ürünlerin atmosferik basınçta distilasyon özelliklerinin belirlenmesini kapsar.
ISO ayrıca petrol ürünlerinde aynı özelliği belirleyen farklı test yöntemlerinin eşdeğerliğinin değerlendirilmesi için ISO/TR 19686 serisini geliştirmiştir.
Laboratuvar İçin Hangisi Tercih Edilmeli?
ASTM Standartları ile ISO Standartları Arasındaki Farklar incelenirken laboratuvarın öncelikle analiz şartnamesini kontrol etmesi gerekir. Müşteri ASTM D445 istiyorsa doğrudan ISO yöntemine geçmek her zaman doğru olmayabilir. Aynı şekilde bir ürün spesifikasyonu ISO metodunu belirtiyorsa ASTM metodunun otomatik olarak eşdeğer kabul edilmemesi gerekir.
Özellikle petrol ve yakıt analizlerinde test yöntemi, cihaz, referans malzeme ve numune hazırlama prosedürünün birlikte değerlendirilmesi önemlidir.
MilibarLAB olarak petrol, yakıt ve petrokimya laboratuvarlarının ASTM ve ISO testlerinde ihtiyaç duyduğu referans sıvılar, standartlar, test sarf malzemeleri ve laboratuvar ürünlerinin tedarikinde destek sağlıyoruz.